سه شنبه ٠٨ فروردين ١٣٩٦


بازار ایرانی

بازار ایرانی

واژه بازار، در پهلوی بهاچار یا واچار، واژه اي است با ریشه‌ فارسی به معنای مکان قیمتها. بازار ‌محل و مکانی ‌است که افرادي را در خود جمع مي آورد که داد وستد آنان به ایجاد عرضه وتقاضا می انجامد. بازارهای ایرانی، با ویژگیهای منحصر ‌به ‌فرد ‌خود، از بناها و فضاهای تاریخی در سراسر دنیا شناخته شده‌اند.

 

 

شماره فضاها:

  1. ورودی
  2. هشتی
  3. دالان
  4. تیمچه
  5. حجره
  6. رواق
  7. ایوان
  8. ایوانچه
  9. راهرو/کفش کن
  10. مهتابی
  11. صحن
  12. باغچه
  13. حوض
  14. حیاط
  15. بازارچه
  16. بارانداز
  17. چارسو

 

از نظر معماری، بناهای بازار انواع بسیار دارند که از آن جمله می‌توان به سرا و کاروانسرا و تیم و تیمچه و فضاهای حاشیه‌ای، مانند بارانداز و بهاربند، اشاره كرد.  معمولاً در محل تلاقی‌ شریانهای بازار، که چهارسوق خوانده می‌شود، گنبدی واقع است که نورگیری چندضلعی در آن تعبیه شده است و، علاوه بر نقش نورگیری، کار تهویه هوا را نیز برعهده دارد. به علت معماری خاصی که در ساخت بناهای بازار صورت می گیرد، هوای داخل بازار در زمستان گرم و مطبوع و در تابستان ـ علی رغم سر‌پوشیده بودن ـ بسیار خنک است.

 

      

 

بازارهای سنتی ایران همیشه در کنار مجموعه‌ها‌ و شریانهای شهری و روستایی و همجوار با کاربریهای عمومی، نظیر گرمابه و مسجد و مدرسه،‌ بنا می‌شده اند و ـ به عبارت دیگر ـ با ديگر فضاهای شهری ‌ ارتباط ارگانیک و منسجم داشته اند. در شهرهای دارای اماکن مذهبی ‌و بقاع متبرکه‌، بازارها معمولاً در ورودی یا اطراف آنها ساخته می‌شده اند.

قسمت اعظم بازارهای ایرانی متعلق به دوران زنديه و قاجاريه است. از بازارهای شناخته شده در ایران مي توان بازار تهران، بازار اراک، بازار قیصریه، بازار وكيل شيراز، بازار بزرگ اصفهان، سرای کاشانی، بازار تبریز، را برشمرد.

        

 

       

 

  یکی از فضاهای مرتبط با مجموعه برج آزادی زیرگذر شرقی آن است که، همچون سایر فضاهای این مجموعه، عنصر دیگری از معماری کهن ایرانی اسلامی را بيان مي كند. نقشه و شکل کلی این فضا تداعی کننده بناهای بازار است.

در این فضا، چین و شکن های موجود در سقف به همراه نورگیر (روشندان) مرکز آن یادآور فضاهای تیمچه و طاقبندی بازارها و انعکاس صدا در این فضا یادآور همهمه حجره داران و مشتریان است. همچنین حوضچه وسط آن گویای حیاط و استراحتگاه بازارهاست.

 

 

  

 

 

 استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است

 


برج آزادی در یک نگاه