جمعه ٠٦ اسفند ١٣٩٥


روشندان

روشندان

 نور، در هنر معماري، يکي از اجزايي است که در کنار عناصر و مفاهيم ديگري، از قبيل ساختار و نظم فضايي و مصالح و رنگ و ...، مطرح مي شود و به عنوان عنصري مجزا بايد در طراحي نقش خود را ايفا کند.

نورگيرها نامهاي مختلفي دارند، همانند روزن، شِباک، در و پنجره مشبک، جامخانه، اُرُسي، روشندان.

روشندان به منافذ و سوراخهايي اطلاق مي‌گردد که در براي روشنايي خانه‌ها به کار مي‌رود.

در فضاهايي که نورگيري و روشنايي فضا از طريق سقف انجام مي‌شود، نور به طور مستقيم وارد فضا مي شود و فقط بخشي از آن را روشن مي كند؛ در صورتي که استفاده از روشندان ـ در کنار عناصري همچون مقرنس و کاربندي ـ در طراحي داخلي بناها، ضمن ايجاد چشم‌اندازي زيبا، موجب مي‌گردد نور در جهات مختلف از مسير خود منحرف شود و به صورت پخش شده به داخل راه ‌يابد. بدين صورت، در داخل بنا روشنايي يکنواخت و غيرمتمرکزي پديد مي آيد که حجم بيشتري را در بر مي‌گيرد.

روشندانها، در طرحهاي هندسي گوناگوني، در ميانه بدنه بناها به کار مي‌روند. از جمله اين طرحها فرمي به نام شمسه است که برگرفته از نام خورشيد عربي است.

       

در برج آزادي نيز معمار، با به کارگيري عناصر سنتي نورگيري ـ همچون روشندان و روزنه در طبقات مياني و پنجره هاي شش ضلعي و شيارشکل در طبقات فوقاني برج ـ بر نشان دادن تضاد سايه و روشن و ايجاد فضايي خيالي و سحرآميز تأکيد ورزيده است.

در طبقات اول و دوم، روشنداني با طرح شمسه در ميانه سقف کاربندي شده جلوه‌گري مي‌کند که در کنار روزنه‌هاي تعبيه شده در ميان دو طاق (ديوار داخلي طبقه اول) فضا را به زيبايي نور پردازي مي كند. تفکر و انديشه هنرمندانه معمار در برداشت آزاد از عناصر طبيعي، همچون خورشيد و ستاره، و تلفيق آن با مضاميني همچون معماري سنتي و مدرن و اجراي آن با مصالح سختي همچون بتون بسيار قابل توجه است.

 

       

 

 


برج آزادی در یک نگاه